NPRCz 2.0 wpływa na rozwój bibliotek – ewaluacja

NPRCz 2.0 wpływa na rozwój bibliotek – ewaluacja

Celem ewaluacji przeprowadzonej w 2021 r. była ocena efektów poprzedniej edycji Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (2016–2020) oraz weryfikacja trafności założeń przyjętych na etapie programowania NPRCz 2.0 (2021–2025).

 

Działania podjęte w ramach NPRCz 2016–2020 w znaczącym stopniu wpłynęły na rozwój bibliotek publicznych, szkolnych i pedagogicznych. Przede wszystkim wzmocniła się aktywność czytelnicza w placówkach objętych wsparciem. Wśród najważniejszych efektów Programu należy wymienić uaktualnienie księgozbiorów bibliotek, a tym samym zwiększenie poziomu ich atrakcyjności dla czytelników. Odnotowano poprawę jakości obsługi w bibliotekach objętych działaniami w obszarze modernizacji i wyposażenia. Dzięki Programowi udało się wzmocnić współpracę między bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi korzystającymi ze wsparcia, a także przystosować je do pełnienia funkcji lokalnych ośrodków społeczno-kulturalnych

 

Wdrażanie interwencji w ramach pierwszej edycji NPRCz pokazało, że konieczne jest podjęcie szeroko zakrojonych działań informacyjno-społecznych promujących czytelnictwo oraz płynące z niego korzyści. Ponadto potrzebne jest wsparcie w budowaniu lokalnych partnerstw na rzecz rozwoju czytelnictwa oraz podnoszenie kompetencji pracowników bibliotek.

 

Potrzeby te częściowo znalazły odzwierciedlenie w zapisach NPRCz 2.0. W nowej edycji Programu przewidziano działania dotyczące podnoszenia kompetencji pracowników bibliotek z zakresu tworzenia partnerstw z członkami społeczności lokalnej oraz rozpoznawania potrzeb czytelniczych użytkowników bibliotek (K.I. 4.1).

 

Weryfikację trafności założeń przyjętych na etapie programowania NPRCz 2.0 rozpoczęto od określenia, jakie najważniejsze przesłanki stoją za koncepcją Programu. Dostępne dane potwierdziły trafność diagnozy zamieszczonej w NPRCz 2.0 – istotne są inwestycje w czytelnictwo od najmłodszych lat, na poziomie przedszkolnym, zwłaszcza wśród chłopców. Bardzo ważne są także inwestycje infrastrukturalne w bibliotekach, w tym te mające na celu ich przystosowanie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów. Szansą dla wzrostu popularności czytelnictwa są zasoby cyfrowe i online. Warto zaznaczyć, że korzystanie z nich wymaga jednak kompetencji cyfrowych, zatem nie są one dostępne dla każdego. Ponadto, jak wynika z najnowszego badania dotyczącego stanu czytelnictwa, większość osób czytających preferuje wersje papierowe książek. Wobec tego ważne jest rozwijanie zarówno zbiorów cyfrowych, jak i tradycyjnych.

W ramach badania określono też wstępną użyteczność wsparcia. Zgodność faktycznych potrzeb beneficjentów z tymi zdiagnozowanymi na etapie projektowania NPRCz 2.0, a także pozytywna ocena wymogów merytorycznych i formalnych otrzymania dofinansowania przez beneficjentów świadczą o tym, że wsparcie jest użyteczne.

 

Do pobrania:

Raport ewaluacyjny NPRCz 2.0

 

 

 

 


Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 (NPRCz 2.0) to wieloletni program rządowy na lata 2021–2025, w ramach którego środki w wysokości ponad miliarda złotych (60% – budżet państwa, 40% – wkład własny beneficjentów) zostaną przeznaczone na różne formy wsparcia i promocji czytelnictwa w Polsce. To największy i jeden z najważniejszych – z uwagi na skalę oddziaływania i budżet – programów wieloletnich Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego celem jest wsparcie, promocja i rozwój czytelnictwa w Polsce, kształtowanie postaw proczytelniczych, zwiększanie dostępu do wszelkich formatów książek, wzmacnianie kompetencji posługiwania się językiem ojczystym oraz roli bibliotek publicznych jako lokalnych ośrodków życia społecznego i centrów dostępu do kultury i wiedzy.  W skład NPRCz 2.0 wchodzą cztery priorytetowe obszary wsparcia, zarządzane przez  Biblioteką Narodową, Instytut Książki, Narodowe Centrum Kultury oraz Ministerstwo Edukacji i Nauki. W ramach NPRCz 2.0 m. in. blisko pół miliarda złotych zł trafi na rynek wydawniczy (zakup nowości książkowych dla bibliotek), a kolejnych kilkaset milionów zostanie przeznaczonych na modernizację i budowę bibliotek.